Trabzon Dedektif ile bir çalışma, sizin ilk mesajınızdan raporun elinize ulaşmasına kadar beş adımda ilerler ve her adımda kararın kimde olduğu bellidir.
Özel dedektif nasıl tutulur?
Özel dedektif, önce kısa bir ön görüşmeyle durumunuzu anlatıp ardından kapsamı, gün sayısını ve bedeli yazılı olarak kabul ettiğinizde tutulmuş olur; çalışma ancak bu onaydan sonra başlar. Sizden beklenen, neyi öğrenmek istediğinizi ve karar gününüzü açıkça söylemenizdir. Gerisini, yani hangi ilçede, hangi günlerde ve hangi sırayla çalışılacağını, sizin onayınıza sunulan bir plan olarak biz hazırlarız.
Hangi dedektifle çalışırsanız çalışın, birkaç işarete bakmanız sizi korur: kapsamı ve bedeli yazılı veren, süre ya da sonuç vaadinde bulunmayan, telefona, hesaba ya da kayıtlara erişim önermeyen ve raporun neyi gösteremeyeceğini baştan söyleyen bir çalışma doğru yoldadır. Bu ölçüleri kendi çalışmamız için de geçerli sayıyoruz.
Konuyu birkaç satırla yazmanız ya da bir kez aramanız işi başlatır: konu ne, hangi ilçe.
Başlarken sizden öğrenmek istediklerimiz
Ön görüşmenin amacı sorunuzu sahada cevaplanabilir hâle getirmektir. Bunun için birkaç şey sorarız:
- Öğrenmek istediğiniz şey tam olarak ne, bu bilgiyle hangi kararı vereceksiniz?
- Kişi ya da yer hakkında elinizde ne var: bir ad, bir mahalle ya da köy adı, bir ilan, bir işletme adresi, birkaç fotoğraf?
- Hangi ilçe ve mümkünse hangi mahalle?
- Hangi günler ya da dönemler önemli, kararınızın bir son tarihi var mı?
- Rapor kime teslim edilecek ve hangi yoldan?
Elinizdeki ilanı, fotoğrafı ya da belgeyi hemen göndermeniz gerekmez; görüşmede işe yarayacaksa ayrıca isteriz. Bu sorulara verdiğiniz cevaplardan bazen sahaya hiç çıkmaya gerek olmadığı da anlaşılır. Sorunuzun cevabı bir kurumdaysa ya da durum önce resmî bir başvuru gerektiriyorsa, sahaya çıkmadan önce bunu size söyleriz. Ön görüşme bir taahhüt doğurmaz; konuşup düşünmek için zamanınız olur.
Teklif ve yazılı kapsam
Sahaya çıkmayı gerektiren bir iş için yazılı teklif hazırlarız. İçinde şunlar bulunur: raporun hangi soruya cevap arayacağı, çalışmanın geçeceği ilçe ve yer, tahmini çalışma günü, bedel ve raporun teslim biçimi. Bedel, işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre belirlenir; neyin hesaba girdiği teklifte yazar. Teklifi aldıktan sonra soru sormanız, kapsamı daraltmanız ya da hiç başlamamanız mümkündür.
Gün sayısını Trabzon’da en çok yer ve mevsim etkiler. Kent merkezindeki bir adres ile Of’tan içeri uzanan bir vadideki köy mahallesi aynı plana sığmaz; yayla ayları ya da kış da takvimi değiştirebilir. Bu yüzden teklifte hangi yola ve hangi döneme göre hesap yapıldığı da belirtilir. Onayladığınız yazılı teklif, çalışmanın çerçevesini belirleyen belgedir; kapsamı onaylamadığınız sürece sahaya çıkılmaz. Bayram haftaları ve yaz ayları gibi yoğun dönemlerde çalışmanın başlangıç günü de takvime göre birlikte belirlenir.
Çalışma sırasında bilgilendirme
Çalışma başladığında size kararlaştırdığımız yoldan ve sıklıkta kısa bilgi veririz. Bu bilgi, raporun yerine geçen bir anlatım değildir; çalışmanın planlandığı gibi ilerleyip ilerlemediğini, bir günün hava ya da yol yüzünden kaydığını ya da beklenmeyen bir durumun çıktığını söyler. Bilgilendirme yazılı yapılır; böylece neyin ne zaman söylendiği sizin elinizde kalır.
Kapsamı çalışma sürerken değiştirmek mümkündür. Sahada ilk sorunun cevabı beklenenden önce netleşirse çalışmayı daraltabilir ya da sonlandırabilirsiniz; yeni bir soru doğarsa kapsamı genişletmek için ayrı bir onayınız alınır. Hiçbir ek gün size sorulmadan eklenmez. Sizden de tek bir şey isteriz: önemli bir günün değişmesi gibi yeni bir bilgi öğrenirseniz hemen haber vermeniz, boşa geçecek bir günü önler.
Teslim ve teslimden sonraki sorular
Rapor, kapsamdaki sorunun cevabı netleştiğinde ya da kararlaştırılan çalışma günleri dolduğunda hazırlanır. Yazılı rapor size, ön görüşmede kararlaştırılan yoldan teslim edilir. Raporda kapsam cümlesi, gün gün sıralanmış gözlemler ve her birinin yeri, fotoğraflar ve her fotoğrafın neyi gösterdiği, görülemeyen ve nedeni ile görülenin ötesine geçmeyen bir sonuç bulunur. Metin gündelik Türkçeyle yazılır; okumak için bir sözlüğe ya da birinin yardımına gerek kalmaz. Bir raporun sayfalarının nasıl göründüğünü kurgusal örnek raporda görebilirsiniz.
Rapor teslim edildikten sonra içindeki bir satırı sormak isterseniz cevaplarız. Sonuç beklediğiniz gibi çıkmadıysa, örneğin aranan kişi kararlaştırılan günlerde görülmediyse, bunu da rapor açıkça söyler; o noktada başka bir plan gerekip gerekmediğine yeniden siz karar verirsiniz. Raporla ne yapacağınız size kalmıştır.
Yapılmayan işler
Her çalışma açık alanda, herkesin görebileceği ölçüde yürür. Telefon dökümü, yazışma, şifre: bunların hiçbiri işimize girmez; araca cihaz konmaz, gizlice ses kaydedilmez, kurumlardan kayıt istenmez, sahte hesapla kimseye yazılmaz. Kapalı ve özel alanlar da gözlemin dışındadır. Bu yöntemlerin neden hem yasa dışı hem de sizin için riskli olduğunu ilanlardaki yasak yöntemler yazısında tek tek ele aldık.