İzini kaybettiğiniz birinin Trabzon’da bugün nerede oturduğunu Trabzon Dedektif sahada arar. İş, meşru bir sebeple ulaşmanız gereken ve taşınmış biri için yapılır: önce kapı bulunur, sonra o kapıda doğrulanır. Sonuç bir tarih taşır: raporda kişinin hangi gün, hangi mahallede ve hangi binada görüldüğü yazar; bu tarih, bilginin elinizdeki en taze bilgi olduğunu gösterir.
Adresin neden gerektiğini baştan yazmak
Bu işin ilk adımı adres değil sebeptir. Bir alacağı tahsil etmek için borçluya ulaşmak, bir mirasın paylaşılması için mirasçılardan birine haber vermek, uzun süredir görüşülmeyen bir akrabaya aile meselesi için ulaşmak ya da resmî bir yazının doğru kapıya gitmesini sağlamak meşru sebeplerdir. Sebep, kapsamla birlikte yazıya geçer. Aradığınız bilgi bir kişinin adresinden çok bir mülkün ya da bir işletmenin durumuysa, ilgili sayfa araştırma başlıkları listesinde bulunuyor.
Sizden ayrılmış bir eşin ya da partnerin, sizden uzak durmak için taşınmış bir yetişkinin yeni kapısı bu çalışmanın konusu değildir. Ailenizden haber alamadığınız biri söz konusuysa doğru sayfa haber gelmeyen yakın çalışmasıdır.
Bu çizgi baştan konuşulduğu için iş başladıktan sonra sürpriz çıkmaz. Sebebi açık bir başvuruda ise yol hızla netleşir: kimi aradığınız, neden aradığınız ve elinizde ne olduğu belli olunca plan kurulur.
Bir ad, bir köy adı, eski bir kapı numarası
Elinizdeki bilgi ne kadar az görünürse görünsün, bir başlangıç noktasıdır. Gönderdiğiniz bir yazı “taşınmış” ya da “adreste tanınmıyor” notuyla geri döndüyse, o zarfın üzerindeki not ve tarih bile kişinin eski kapıdan ne zaman ayrıldığına dair ilk ipucunu verir. Kişinin adı ve soyadı, yaklaşık yaşı, en son bilinen adresi, ailesinin hangi köyden olduğu, hangi işte çalıştığı ya da hangi çarşıda dükkânı olduğu birlikte düşünüldüğünde bir sonraki adım kendiliğinden belirir.
Eski bilgilerin önemli bir kısmı bu ilde köy adı taşır. Bugün kayıtta “mahalle” görünen pek çok yer, 2012’den önce köy ya da beldeydi ve halk arasında hâlâ öyle anılır. Elinizde yalnız bir köy adı ya da bir mahalle adı varsa, bunun hangi ilçeye düştüğünü on sekiz ilçe sayfasındaki mahalle bulucu gösterir. Doğru ilçeyi bilmek, gereksiz bir gidiş gününü baştan önler.
Eski bilgi kent merkezinden bir adresse, o adres bugün Ortahisar ilçesinin bir mahallesindedir; ilçenin mahalle düzeni Ortahisar sayfasında ayrıntılı anlatılıyor.
Bilginin yaşı da en az kendisi kadar önemlidir. Altı ay önce bilinen bir adresle başlayan bir arama ile on yıl önceki bir köy adıyla başlayan arama aynı yoldan yürümez; ilkinde önce eski kapıya bakılır, ikincisinde önce kişinin bağlı olduğu çevrenin bugün nerede olduğu bulunur. Teklif de bu farka göre hazırlanır.
Kişinin il dışına taşınmış olabileceği ihtimali de baştan konuşulur. Elinizdeki ipuçları Trabzon’u gösteriyorsa çalışma burada kurulur; ipuçları başka bir ili gösteriyorsa, bunu öğrendiğimiz noktada size bildirir ve nasıl devam edileceğini birlikte değerlendiririz.
Sizden beklenen, bildiğiniz her şeyi süzmeden aktarmanızdır. Önemsiz görünen bir ayrıntı, örneğin kişinin her hafta hangi ilçe pazarına gittiği ya da emekli olmadan önce hangi iş yerinde çalıştığı, aramayı tek bir semte indirebilir.
Yıl içinde yer değiştiren adres
Bir adresin tarihi Trabzon’da başka illerden daha fazla önem taşır, çünkü bazı kişilerin oturduğu yer mevsimle değişir.
İç kesimdeki ilçelerde yayla dönemi bunun en açık örneğidir. Düzköy’den hayvanıyla yaylaya çıkan bir aile haziranın ilk haftasında yola düşüp eylülün son günlerinde dönebilir; Tonya yaylalarından köylere iniş bazı yıllar ekime kalır. Haziranda yapılan bir tespitte kişinin köydeki evi boş görünebilir; bu, taşındığı anlamına gelmez.
Kente doğru da benzer bir hareket olur. Kışı kentte, yazı köyde geçiren aileler vardır; dönemlik kiralık dairede oturan biri de birkaç ayda bir semt değiştirebilir. Bu yüzden raporda bulunan adresin yanında, kişinin orada görüldüğü tarih ve mümkünse o adreste ne kadar süredir bulunduğuna dair bina girişinde ve kapıda görülen işaretler yazılır.
Başvurduğunuz ay da planı etkiler. Yaz aylarında köy mahallelerinde kişiye ulaşmak kolaylaşabilir ya da tam tersine kişi yaylada olduğu için köyde bulunmayabilir. Hangi işin hangi ayda daha kolay yürüdüğü mevsim takvimi yazısında tablo hâlinde duruyor.
Adres raporunun dört satırı
Adres raporu bir sonuç cümlesiyle başlar ve hemen ardından bu cümlenin dayanağını verir.
- Bulunan adres: ilçe ve mahalle, ardından sokak adı ve bina; dairenin numarası dışarıdan okunabiliyorsa o da.
- Görülme tarihi ya da tarihleri: kişinin bu kapıda hangi gün görüldüğü.
- Eşleşmenin dayanağı: kişinin yüzü verdiğiniz fotoğrafla uyuştu mu, bina girişinde adı ya da soyadı yazılı mı.
- Kalan belirsizlik: kişi görüldü ama başka bir adreste de yaşıyor olabilir mi, adres kişinin kendisine mi yakınına mı ait görünüyor.
Birden çok kişiye ulaşmanız gerekiyorsa, örneğin bir mirasın paylaşımı için birkaç mirasçının adresi aranıyorsa, her biri kapsamda ayrı bir kişi olarak yazılır ve her biri için sebep ayrıca belirtilir. Raporda da her kişinin adresi kendi tarihi ve dayanağıyla ayrı bir başlık altında yer alır.
Kişi birkaç denemede görülemediyse rapor bunu da yazar ve hangi ipuçlarının tükendiğini, hangilerinin hâlâ açık olduğunu söyler. Böylece aramayı sürdürüp sürdürmeme kararını elinizdeki somut bilgiyle verirsiniz.
Raporun resmî bir işlemde nasıl kullanılacağı o işlemin kendi kurallarına bağlıdır. Bizim yaptığımız, adresi tarihiyle ve dayanağıyla doğru yazmaktır; bu da tebligat ya da alacak gibi işlerde elinizdeki en güncel bilgiyi sağlar.
Adres bulunduktan sonraki adım sizde
Adres tespit edildiğinde kişiyle temas kurulmaz: kapı çalınmaz, kendisine ya da komşularına sizin adınıza bir şey söylenmez, belge bırakılmaz. Raporu aldıktan sonra kişiye hangi yoldan gideceğiniz size kalır. Bir alacak için resmî bir yol izleyecekseniz o yolu, bir aile meselesi içinse bir mektubu, bir telefonu ya da ortak bir tanıdığı seçmek sizin elinizdedir.
Bu ayrım işin güvenilirliğini de korur. Siz, kişi araştırmadan haberdar olmadan ve adresi yeniden değişmeden ona ulaşabilirsiniz; böylece raporda yazan tarih ile sizin ilk adımınız arasındaki süre kısa kalır. Adresin de bir raf ömrü vardır; raporu bekletmeden kullanın.
