Yakınınıza ulaşamıyorsanız önce 112’yi arayın ve kayıp bildirimini yapın; hiçbir araştırma bu adımın önüne geçmez. Trabzon Dedektif bu adımın ardından, Trabzon’da haber alınamayan bir yakının ailesine, bildiği adresleri sırayla ele alan bir araştırmayla destek olur. Resmî kayıt açıldıktan sonra ailenin bildiği yerlerden bir plan kurulur ve bu plan, yakınınızın en son nerede, kimlerle ve hangi düzende yaşadığına göre adım adım yürür.
Önce 112 ve resmî kayıt
Yakınınızın sağlığından, güvenliğinden kaygı duyuyorsanız beklemek için bir sebep yoktur. 112’yi arayın, bulunduğunuz yerdeki karakola ya da jandarma karakoluna başvurun; yakınınızın yakın tarihli bir fotoğrafını, en son görüldüğü yeri ve üzerindeki giysiyi, düzenli kullandığı bir ilaç varsa onun adını hazırda tutun. Bildirimi ertelemeyin; ilk saatlerde verilen bilgi resmî ekiplerin işini kolaylaştırır. Kayıp bir kişiyi arama yetkisi ve imkânı resmî ekiplerdedir; aile olarak sizin elinizdeki bilgi de en çok o aşamada işe yarar.
Ailenin araştırması bu başvurunun yerine geçmez, onu tamamlar. Resmî kaydın açıldığını bilmek, bizim kuracağımız plan için de bir başlangıçtır: aynı yere iki kez bakmamak, ailenin aklındaki ihtimalleri sıraya koymak ve yeni bir bilgi çıktığında onu resmî ekiplerle paylaşmanız için hazır tutmak.
Ailenin aklındaki adresleri sıraya koymak
Bir yakının nerede olabileceğine dair en değerli bilgi ailenin elindedir, ama genellikle dağınık hâldedir. Plan bu dağınık bilgiyi bir sıraya koyar.
İlk sırada yakınınızın son düzenli olarak bulunduğu yerler gelir: oturduğu ev, çalıştığı iş yeri, sık gittiği çarşı ya da kahve. Ardından ailesinin, akrabalarının ve yakın dostlarının bulunduğu ilçeler sıralanır. Yakınınızın daha önce bir süre kaldığı bir köy evi, bir yayla evi ya da başka bir ilçedeki bir tanıdığın yanı da bu listeye girer.
Her yer için aynı soru sorulur: yakınınız bu yerde, açık alanda görülebilir mi? Görülürse hangi tarihte ve kimlerle birlikte görüldüğü kayda geçer. Görülmezse o yer listeden düşülür ve bir sonrakine geçilir. Bu sıra hem gereksiz gidişleri önler hem de size her aşamada nerede durduğunuzu söyler.
Haber kesileli aylar ya da yıllar olduysa plan farklı kurulur. Bu durumda acil bir sağlık kaygısından çok, uzun süredir görüşülmeyen bir akrabanın bugün nerede yaşadığı sorusu vardır. Arama, yakınınızın en son bağlı olduğu çevreden, örneğin çalıştığı iş kolundan ya da ailesinin köyünden başlar ve bu çevrenin bugün nerede bulunduğunu izler. Yakınınızın sizinle görüşmek isteyip istemediği bu tür işlerde de belirleyicidir; aşağıdaki son bölüm bu yüzden her iki durum için de geçerlidir.
Planın kurulduğu ilçeler arasındaki uzaklık işin boyunu değiştirir. On sekiz ilçenin kente ne kadar uzak olduğu ve kıyıdaki hangi ilçe üzerinden bağlandığı ilçe tablosunda duruyor; uzak bir iç ilçe ile kente bitişik bir ilçe aynı planda farklı ağırlık taşır.
Trabzon’dan uzakta oturuyor olmanız işi zorlaştırmaz. Plan yazışmayla kurulur, her aşamanın sonucu size e-postayla ya da yazılı mesajla iletilir; Trabzon’a gelmeniz gerekmez. Uzaktan yürüyen bir planın en önemli dayanağı, başta verdiğiniz bilgilerin eksiksiz olmasıdır. Size düşen, resmî bildirimi yakınınızın bulunduğu yerdeki birime yaptırmak ve ondan sonra aklınıza gelen her yeni ayrıntıyı bize de iletmektir.
Yaylada ya da köyde yalnız yaşayan yaşlı bir yakın
Yazı yaylada ya da köydeki evinde yalnız geçiren yaşlılar olur. Bir anne ya da baba birkaç gündür telefonu açmıyorsa, ilk düşünülmesi gereken onun sağlığıdır. Bu durumda doğru yol, en yakın komşuya ya da muhtara ulaşmak ve gerekirse 112’yi aramaktır; acil bir sağlık durumu her şeyin önüne geçer.
Yaşlı yakınınızın bulunduğu yer uzak bir yayla ise mevsim de hesaba katılır; sonbaharda yüksek yerlerde yol koşulu çabuk değişir. Yakınınızın yaylada kalmayı planladığı süreyi ve oraya hangi yoldan çıkıldığını bize siz aktarırsınız.
Durum acil değilse, örneğin yakınınız bir yakınına kızıp birkaç haftalığına köydeki eve çekilmişse ve aile yalnız iyi olduğunu bilmek istiyorsa, onun açık alanda görülüp görülmediği ve iyi göründüğü bir rapora yazılabilir. Ay seçiminin bu tür işlere etkisi için mevsim takvimi yazısına göz atın.
Trabzon’da okuyan bir yakın
Trabzon’a okumaya gelmiş bir yakınınıza haftalardır ulaşamıyorsanız, önce yerleşkelerin bu ilde tek bir yerde toplanmadığını bilmek gerekir. Akçaabat’a bağlı Söğütlü, Trabzon Üniversitesinin Fatih Yerleşkesine ev sahipliği yapar; üniversitenin ilçe birimleri ise Tonya, Şalpazarı, Vakfıkebir, Beşikdüzü, Çarşıbaşı ve Ortahisar’a dağılmıştır. Karadeniz Teknik Üniversitesinin yerleşkesi ise Ortahisar’dadır. Yakınınızın hangi yerleşkede okuduğu, aramanın hangi ilçede kurulacağını belirler.
Bu durumda ilk adım, resmî bildirimle birlikte üniversitenin öğrenci işlerine ya da ilgili birimine ulaşmaktır. Yakınınızın derslere devam edip etmediği, yurtta kalıp kalmadığı gibi bilgileri yalnız üniversite ve resmî ekipler verebilir.
Bizim katkımız yerleşke ve yurtların uzağında kurulur: yakınınızın yerleşke dışında kaldığı bilinen bir kiralık daire, sık gittiği bir yer ya da çalıştığı bir iş yeri varsa, orada açık alanda görülüp görülmediğini ve iyi görünüp görünmediğini size bildirmektir. Söğütlü çevresinde dönemlik kiralanan daireleri Akçaabat sayfası ele alır.
Yakınınız görüldüğünde size ulaşan bilgi
Yakınınız bir yerde görüldüğünde size iletilen bilgi, onun görüldüğü ve iyi göründüğüdür. Yetişkin biri ailesiyle bağını kendi seçimiyle kestiyse adresini size vermeyiz; nerede yaşayacağına o karar verir. Size ulaşan bilgi, yakınınızın hayatta ve sağlıklı olduğu, isterse sizinle temas kurabileceğidir.
Raporda bu yüzden yer satırı genel tutulur: yakınınızın hangi tarihte görüldüğü, sağlıklı ve kendi düzeni içinde göründüğü yazar. Görülmesi mümkün olmadıysa hangi yerlere bakıldığı ve hangi ihtimallerin açık kaldığı da yazar; böylece resmî ekiplere iletebileceğiniz somut bir liste elinizde olur.
Bu çerçeve kimi zaman aileye zor gelir. Ama yakınınızın iyi olduğunu bilmek, belirsizliğin en ağır kısmını kaldırır. Yakınınızın sizinle konuşmaya hazır olup olmadığı ise zamanla ve onun kendi kararıyla belli olur.
Yakınınız reşit değilse ya da bir sağlık sorunu nedeniyle kendi kararını veremeyecek durumdaysa, arama baştan sona resmî ekiplerin işidir; aile olarak onlarla birlikte hareket etmek en doğru yoldur.