Kent merkezinde bir kişinin ya da bir yerin doğru kapısına ulaşmak, Ortahisar’da çoğu zaman sokak adından önce mahallenin numarasıyla başlar. Elinizde eski bir tebligat, numarasız yazılmış bir mahalle adı ya da yalnız bir köy adı olabilir; aşağıdaki ayrıntılar bunların bugünkü karşılığına giden yolu gösterir. Başka bir ilde oturmanız engel değildir; rapor bulunduğunuz yere yazılı gönderilir.
Merkez ilçenin bugünkü adı
Eski kayıtlarda ve insanların dilinde hâlâ “Trabzon Merkez” diye geçen ilçe bugünkü Ortahisar’dır. 2012’deki büyükşehir düzenlemesi Merkez ilçeyi kaldırdı ve aynı sınırların içinde Ortahisar’ı kurdu; yeni yapı 2014 yerel seçimiyle işlemeye başladı. Sınır değişmediği için eski bir kira sözleşmesinde, bir tebligatta ya da bir akrabanın hatırladığı adreste yazan “Merkez”, başka bir ilçeye kaymış olmaz. Değişen şey adın kendisi ve kırsaldaki yerleşimlerin durumudur: Merkez’e bağlı köyler ve beldeler artık Ortahisar’ın mahallesidir. Bir akrabanın “Merkez’e bağlı köyümüz” dediği yer bugün Ortahisar’ın kırsal mahallelerinden biridir ve köyün eski adı çoğunlukla mahallenin adı olarak sürer; aramaya o adla başlanabilir.
Küçük bir karışıklık da ilçenin içinden gelir. İlçeyle aynı adı taşıyan bir Ortahisar Mahallesi de vardır; “Ortahisar” yazan bir adreste bunun ilçe adı mı, mahalle adı mı olduğu sokak ve kapı bilgisiyle birlikte okunur.
1 Nolu ile 2 Nolu arasındaki fark
Ortahisar’da bazı mahalle adları numarayla çoğalır: Beşirli ve Bostancı ikişer (1 Nolu, 2 Nolu), Erdoğdu üç ayrı mahalle olarak kayıtlıdır. Kâğıt üzerinde tek bir rakamdan ibaret olan fark, sahada farklı sokaklar ve farklı kapılar demektir.
Pratikte sorun şurada çıkar: insanlar konuşurken numarayı söylemez, “Beşirli’de oturuyor” der. Elinizdeki adreste numara düşmüşse aranan yer iki ayrı mahallede, Erdoğdu’da üç ayrı mahallede olabilir. Böyle bir durumda numarayı tahmin edip sahaya çıkmak yerine önce elinizdeki diğer bilgilerle (sokak adı, bina adı, yakındaki bir okul ya da cami) hangi mahalle olduğunu daraltırız. Benzer bir dikkat Fatih ile Fatih Sultan için de gerekir: ikisi Ortahisar’da ayrı mahallelerdir ve yazışmalarda kolayca birbirine karışır.
Boztepe, Pazarkapı, Kemerkaya, Değirmendere, Akyazı, Çukurçayır ve Soğuksu gibi kentte herkesin bildiği semt adları ise aynı zamanda resmî mahalle adıdır; bunlarda halkın kullandığı ad ile kayıttaki ad aynıdır. Doğu ucunda Kaşüstü’ne ulaştığınızda Ortahisar’dan çıkmış, Yomra’ya geçmiş olursunuz; batıda Söğütlü de Akçaabat’a bağlıdır. Elinizde yalnız bir mahalle adı varsa ilçe dizinindeki arama kutusu adın hangi ilçede geçtiğini ve numaralı mahallelerin hepsini gösterir.
87 mahallenin 31’i kentin dışında
Ortahisar 87 mahalleden oluşur; bunların 56’sı kentsel, 31’i kırsal mahalle olarak sayılır. “Ortahisar’da oturuyor” bilgisi bu yüzden her zaman kent merkezindeki bir apartman anlamına gelmez; kıyıdan epeyce yukarıda, dağınık evlerden oluşan eski bir köy de olabilir. İkisinde çalışmanın biçimi ve süresi farklıdır. Kentte bina adı, blok ve kapı numarası işi kısaltırken kırsal mahallede adres çoğu zaman bir aile adı ve bir mevki tarifiyle bilinir, evler arasındaki mesafe uzar. Raporda böyle bir adres mahalle, mevki ve evin dışarıdan görünen özellikleriyle yazılır. Teklif hazırlanırken adresin bu iki tarafın hangisinde olduğu ayrıca sorulur.
Ortahisar’da adres arayana dört adım
Ortahisar’da bir borçlunun, bir mirasçının ya da yıllardır görüşmediğiniz bir akrabanın bugünkü kapısını arıyorsanız iş şu sırayla ilerler.
- Meşru sebep ve kapsam: Kişiyi neden aradığınızı ve bulunduğunda ne yapmak istediğinizi konuşuruz; çalışma alacak, miras ya da aile bağı gibi meşru bir sebebe dayanır ve bu sebep kapsam yazısına geçer.
- Elinizdeki adresin bugünkü karşılığı: Eski adres, numara düşmüş mahalle adı ya da “Merkez” yazan bir belge önce bugünkü mahalleyle eşleştirilir. Çoğu zaman sahaya çıkmadan önceki en değerli adım budur.
- Sahada doğrulama: Kişinin o adreste bugün oturup oturmadığı, sokaktan görülebilen işaretlerle ve kişinin o kapıda görüldüğü günle doğrulanır. Bu doğrulama komşuyla, apartman görevlisiyle ya da kişinin çevresiyle konuşmadan yapılır; böylece aradığınız kişi araştırmayı başkasından duymaz.
- Rapor: Bulunan adres, doğrulandığı tarih ve doğrulamanın neye dayandığıyla birlikte yazılır. Kişi o adreste görülemediyse, bu da nedeniyle birlikte rapora girer.
Bu sıranın ayrıntısı, hangi bilgiyle başlanabileceği ve bulunan adresin raporda nasıl yazıldığı güncel adres hizmeti sayfasında. Yakınınızdan haber alamıyorsanız önce resmî başvuruyu yapın; ailenin araştırmasının nasıl kurulduğu haber gelmeyen yakın sayfasında.
Kent merkezinde eş ve evlilik adayıyla ilgili işler
Eşinizle ya da evlilik adayınızla ilgili bir soruda Ortahisar’ın yoğun çarşısı, sahil şeridi ve iş merkezleri çalışmanın büyük bölümünün geçtiği yerlerdir. Rapora yalnız sokakta, sahilde, çarşıda, yani herkesin görebileceği yerde olan girer; kapıdan içerisi yazılmaz. Bir evlilik adayının “kentte şu işte çalışıyorum” sözü, kuruma sorulmadan ve yalnız dışarıdan görülebildiği kadarıyla sınanır. Kişinin kentte hangi semtlerde vakit geçirdiğini ve sizin için hangi günlerin önemli olduğunu anlatmanız, çalışma gününü azaltır.
Karadeniz Teknik Üniversitesinin Kanuni Yerleşkesi de Ortahisar’da, Üniversite Mahallesi’ndedir; yerleşkenin kendisi ve çevresi de çalışma alanına alınmaz. Eşle ilgili sorularda işin nasıl kurulduğunu eşin sadakati sayfasında, aile görüşmesine nasıl hazırlanıldığını evlilik adayı sayfasında bulabilirsiniz. Ortahisar’ın iki yanındaki ilçeler için Akçaabat sayfasına ve dizindeki Yomra satırına bakabilirsiniz.